Ngày càng có nhiều người Úc là những di dân, con cái của người di dân, hoặc là người sanh ra ở ngoại quốc. Điều này có nghĩa là nhiều người Úc là người có hai quốc tịch hoặc nước kia coi họ là người có hai quốc tịch.
Có thể trở thành người song tịch
Quí vị có phải là một công dân song tịch hay không là tùy thuộc vào luật pháp của nước đó. Một nước có thể coi quý vị là công dân và đối xử với quý vị như là công dân nước đó ngay cả khi quý vị không chấp nhận quốc tịch nước đó. Ở một số nước khi người phụ nữ lập gia đình sẽ nghiễm nhiên có quốc tịch của chồng.
Quí vị có thể được xem và đối xử như một trong những công dân của họ bởi một quốc gia khác dù quí vị không chấp nhận quốc tịch đó.
Trong một số quốc gia, một phụ nữ có thể tự động theo quốc tịch của người chồng khi lập gia đình.
Nhiều nước có luật cấm công dân từ bỏ quốc tịch trong bất cứ trường hợp nào. Một số nước có luật không cho phép công dân từ bỏ quốc tịch, ngoại trừ trường hợp họ phải nộp đơn xin hủy bỏ quốc tịch.
Trước khi rời Úc hãy hỏi toà đại sứ hay lãnh sự quán của nước đó tại Úc. Ở phần dưới có thêm chi tiết về kết hôn, ly hôn và quyền nuôi con
Tất cả người Úc đi ngoại quốc, dù đi du lịch hay kinh doanh dù đi ngắn hạn hay dài hạn, đều được khuyến khích liên lạc với Bộ Ngoại Giao và Thương Mại để đăng ký trước khi đi. Kể cả người song tịch đi tới nước họ có quốc tịch kia cũng vậy. Người Úc có thể đăng ký qua mạng www.smartraveller.gov.au hay tới bất cứ toà đaị sứ, cao ủy hay lãnh sự quán Úc để đăng ký.
Thông tin đăng ký do quí vị cung cấp sẽ giúp chúng tôi tìm kiếm quí vị trong trường hợp khẩn cấp - dù đó là trường hợp thiên tai, biến cố rối loạn hoặc gia đình có việc khẩn cấp. Chi tiết đăng ký có thể dùng để gởi các thông tin khác đến quí vị chẳng hạn như tư vấn cập nhật về du lịch, thông báo về bầu cử và những thông tin về những vấn đề mà người đi du lịch và người sống ở ngoại quốc cần biết.
Người song tịch có thể phải thi hành nghĩa vụ quân sự ở nước kia
Những nước có vấn đề này là Ai Cập, Hy Lạp, Iran, Li Băng, Syria và hầu hết các nước ở trung Âu và đông Âu.
Người song tịch có ý định đi tới nước mà họ có thể bị coi là có quốc tịch kia cần tìm hiểu tình trạng trách nhiệm nghĩa vụ quân sự của mình trước khi rời Úc bằng cách xác minh với toà đại sứ hay lãnh sự quán của nước đó tại Úc.
Một số nước cho phép công dân sống ở ngoại quốc được nhập cảnh và lưu trú trong một thời gian nhất định, sau đó mới áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự. Ở các nước khác, không áp dụng thời gian lưu trú như vậy mà bắt buộc công dân phải thi hành trách nhiệm nghĩa vụ quân sự ngay sau khi nhập cảnh.
Ở những nước này, người song tịch có thể bị gọi ‘nhập ngũ’ và, nếu họ không trình diện thi hành nhiệm vụ, họ có thể bị coi là người vi phạm kỹ luật quân sự bất kể họ có biết hay không biết việc bị gọi nhập ngũ. Họ có thể hoặc là bị tù, hay buộc phải tham gia quân đội trong lần nhập cảnh sau hoặc khi định rời nước đó. Ngay cả người song tịch đã quá tuổi thi hành nghĩa vụ quân sự cũng có thể bị coi là người vi phạm kỹ luật quân sự vì không trình diện khi được gọi.
Nước Úc công nhận tính hợp pháp của hôn nhân theo nghi lễ tại các nước khác. Nhưng hôn nhân thực hiện ở Úc không phải lúc nào cũng được các nước khác công nhận như vậy. Thí dụ: cuộc hôn nhân tổ chức tại Úc giữa một người Úc và người kia còn có quốc tịch nước khác có thể sẽ không được công nhận tại nước đó. Người Úc tại nước đó có thể bị coi là không có hôn nhân do đó con cái bị coi là con ngoài giá thú. Quí vị nên kiểm tra với toàn đại sứ hay lãnh sự của nước đó trước khi rời Úc.
Một số gia đình Úc chọn việc sắp xếp hôn nhân cho con có song tịch với một người ở nước kia nơi đứa con có quốc tịch. Theo luật Úc, hôn nhân của trẻ em dưới 18 tuổi là bất hợp pháp và vô hiệu. Trẻ em Úc dưới 18 tuổi thường sống ở Úc kết hôn ở ngoại quốc thì hôn nhân này sẽ không được công nhận ở Úc, ngay cả khi người ấy đến 18 tuổi.
Quyết định hoặc bản án cho Ly hôn của Úc có được nước khác công nhận hay không là vấn đề chỉ có nước đó giải quyết. Nếu quý vị lo ngại về việc ly hôn ở Úc có được nước khác công nhận hay không, quí vị cần nêu vấn đề này ra với cơ quan liên hệ tại nước đó.
Nếu quí vị lo lắng về việc ly hôn ở ngoại quốc có được công nhận ở Úc hay không, quí vị nên hỏi luật sư về cách áp dụng của Điều khoản 104, Đạo luật Gia Đình về Quyết định Ly Dị ở Ngoại quốc.
Do một số chính phủ ngoại quốc không công nhận tình trạng song tịch, đứa trẻ được đăng ký khai sinh ở ngoại quốc hay tại toà đại sứ hay lãnh sự quán không phải của Úc, có thể mang quốc tịch ngoại quốc mà không được nước đó công nhận đứa trẻ có quốc tịch Úc. Điều đó có thể ảnh hưởng tới quyết định liên quan tới quyền nuôi con trong tương lai, vì những quyết định này có thể căn cứ vào luật pháp địa phương.
Cha mẹ đi du lịch với con cái mà đứa con có thể được coi là công dân nước ngoài, nên hỏi ý kiến luật sư để sắp xếp quyền nuôi con và những vấn đề khác về luật gia đình trước khi tới nước đó.
Trong một số trường hợp, sự tranh chấp về quyền nuôi con có thể dẫn tới việc
cha hoặc mẹ mang con đi nước khác là nơi đứa trẻ có quốc tịch, hay giữ trẻ tại
nước mà họ có quốc tịch mà không được người cha hoặc mẹ kia đồng ý.
Công ước qui định việc trả đứa bé về nơi thường xuyên cư trú để toà án địa phương có thể giải quyết những tranh chấp về nơi cư trú của đứa trẻ. Công ước này cũng có thể giúp đỡ cha/mẹ được thăm hay liên lạc với đứa trẻ. Tìm thêm thông tin trong tập hướng dẫn miễn phí, International Child Abduction (Bắt Cóc Trẻ Em Quốc Tế): Tài liệu hướng dẫn cho cha mẹ và các giới chức chuyên môn. Có thể có tập sách nhỏ này, và những thông tin chỉ dẫn nộp đơn xin cứu xét theo Công ước, bằng cách điện thoại cho Bộ Tư Pháp Liên Bang số1800 100 480, hay in ra từ trang mạng www.ag.gov.au/www/agd/agd.nsf/Page/Families_Children_Internationalchildabduction
Khi đang ở nước ngoài, xin chớ dùng ma túy, mang ma túy hoặc dính dấp với ma túy. Năm nào chính phủ Úc cũng phải trợ giúp lãnh sự cho người Úc bị bắt hoặc bị tù ở nước ngoài về tội ma túy. Trợ giúp lãnh sự không thể nào qua mặt luật pháp nước sở tại, kể cả khi luật pháp nước đó có vẻ như quá hà khắc so với luật pháp của Úc. Một số nước như là Thái lan, Singapore, Indonesia, Malaysia và Việt nam hiện vẫn đang áp dụng hình phạt tử hình hoặc tù chung thân.
Để tránh chậm trễ lúc làm thủ tục khám xét hành lý tại hàng không trước khi vào máy bay và lúc nhập cảnh tại cửa khẩu, công dân Úc là người song tịch nên dùng hộ chiếu Úc để xuất cảnh và nhập cảnh trở lại Úc. Những công dân Úc không thể xin cấp thị thực Úc.
Khi vào Úc, tất cả người Úc, kể cả người có song tịch, đều phải chứng minh được rằng họ là công dân Úc. Hộ chiếu Úc là bằng chứng hiển nhiên về danh tính và quốc tịch của một người, và cho người đó quyền nhập cảnh Úc không bị cản trở. Công dân Úc về nước mà không mang theo hộ chiếu Úc, có thể bị chậm trễ cho tới khi đã xác định được danh tính và quyền người đó được nhập cảnh . Nếu một người mang hộ chiếu ngoại quốc nhưng khai là công dân Úc thì nhân viên di trú phải xác định và thẩm tra qua cơ sở lưu trữ chính thức. Việc đó thường gây chậm trễ cho đương sự trong khi các giới chức thẩm quyền thực hiện sự thẩm tra cần thiết.
Các hãng hàng không quốc tế có nghiã vụ bảo đảm rằng họ chỉ được chở tới Úc những người có giấy tờ tùy thân hợp lệ. Trong trường hợp không xuất trình được hộ chiếu Úc, các hãng hàng không không thể xác định được quốc tịch của công dân Úc vào thời điểm làm thủ tục khám hành lý trước khi lên máy bay và có thể từ chối chuyên chở vị hành khách này. Hoặc, họ có thể xin sự chấp thuận của Bộ Di Trú, Đa Văn Hóa và Thổ Dân để chuyên chở vị hành khách này, việc làm này phải mất thời gian và có thể gây phiền hà cho hành khách.
Công dân song tịch khi nhập cảnh vào nước quốc tịch kia thấy dùng hộ chiếu nước đó được dễ dàng hơn, nhưng khi xuất cảnh có thể có lúc bị khó khăn hơn. Quí vị có thể cần có thị thực xuất cảnh nếu quí vị dùng hộ chiếu nước đó.
Nước Úc cố gắng tạo cho mọi công dân, kể cả người song tịch được sự giúp đỡ lãnh sự một cách toàn diện.
Tuy nhiên, theo luật quốc tế, các quốc gia không bắt buộc phải công nhận song tịch.
Mặc dù chúng tôi luôn luôn cố gắng giúp đỡ ở mức độ tối đa, trong những tình huống như vậy chính phủ chủ nhà sẽ quyết định mức độ mà chúng tôi có thể giúp cho quí vị.
Nếu quí vị bị bắt và bị giữ tại nước mà quí vị là người song tịch, nhưng nước đó không công nhận song tịch, quí vị nên yêu cầu được gặp nhân viên lãnh sự ở toà đại sứ, cao ủy hay lãnh sự quán Úc gần nhất và cố gắng gây sức ép với các giới chức thẩm quyền nhà tù, toà án hay cảnh sát để có được sự giúp đỡ lãnh sự ở mức có thể.
Nếu quí vị có bất cứ câu hỏi nào về những ảnh hưởng của việc song tịch đối với quốc tịch Úc, hãy liên lạc Bộ Di Trú, Đa Văn Hóa và Thổ Dân số 131 880 hay vào mạng www.immi.gov.au
Nếu quí vị có những lo lắng gì về song tịch có thể ảnh hưởng tới quí vị như thế nào khi đi du lịch ngoại quốc, chúng tôi khuyên quí vị nên liên lạc tòa đại sứ hay lãnh sự quán của nước quí vị có song tịch. Chi tiết liên lạc với các toà đại sứ và lãnh sự quán ngoại quốc tại Úc đều có trong trang mạng www.dfat.gov.au/protocol/DiplomaticList hay quí vị có thể gọi số 1300 555 135.
Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nếu quí vị chuẩn bị sẵn một số điều đơn giản là có thể tránh được nhiều rắc rối mà người Úc đi du lịch hay gặp phải. Chúng tôi khuyến khích mọi người Úc tham khảo 10 lời khuyên hữu dụng nhất để du lịch an toàn, lúc chuẩn bị đi ngoại quốc hãy
1. Hãy kiểm tra lời khuyên du lịch mới nhất đối với nước quí vị sẽ tới ở trang mạng www.smarttraveller.gov.au và đăng ký trên mạng để được biết ngay qua thư tín điện tử/email những thông báo cập nhật về tình hình của nước đó.
2. Có bảo hiểm du lịch thích hợp để có khoản được chữa trị trong bệnh viện, được cấp cứu y tế và được bảo hiểm đối với bất cứ hoạt động nào, kể cả những môn thể thao mạo hiểm mà quí vị dự định sẽ tham gia.
3. Trước khi đi du lịch ngoại quốc hãy đăng ký chi tiết cá nhân trên mạng www.smarttraveller.gov.au hay, khi ở ngoại quốc, hãy đến bất cứ toà đại sứ, cao ủy hay lãnh sự quán Úc để đăng ký.
4. Hãy kiểm tra xem quí vị có cần phải xin thị thực để nhập cảnh một nước hoặc nhiều nước mà quí vị sẽ tới hoặc quá cảnh. Tuy nhiên, nên biết là thị thực không phải là bảo đảm để được nhập cảnh.
5. Hãy làm những bản sao hộ chiếu, hợp đồng bảo hiểm, séc du lịch , thị thực và số thẻ tín dụng. Hãy mang theo một bản để ở chỗ khác riêng biệt với bản chánh và để một bản cho người ở nhà giữ.
6. Hãy hỏi bác sĩ để biết những điều cần phải làm, chích ngừa hay phải chuẩn bị gì để phòng xa và tìm hiểu luật pháp tại nước đó về việc đem theo thuốc men trong khi đi du lịch.
7. Bảo đảm hộ chiếu của quí vị có hiệu lực ít nhất là sáu tháng và mang theo một số ảnh hộ chiếu phòng khi quí vị cần phải làm một hộ chiếu khác khi đang ở ngoại quốc.
8. Để một bản sao hành trình du lịch của quí vị cho người ở nhà giữ và liên lạc thường xuyên với bạn bè và người thân trong khi đang ở ngoại quốc.
9. Trước khi rời nước Úc, hãy kiểm tra để biết xem nước mà quí vị sẽ tới có coi quí vị là công dân nước đó hay không. Tìm hiểu để biết tình trạng song tịch liệu có hậu quả gì cho chuyến đi hay không.
10. Tôn trọng luật pháp. Luật pháp và thủ tục pháp lý nước sở tại có thể rất khác với Úc. Sự giúp đỡ lãnh sự không thể vượt quá luật pháp của nước sở tại, mặc dù thấy luật pháp nước đó là quá nặng hoặc bất công so với luật pháp của Úc.
DFAT có dịch vụ lãnh sự dành cho người Úc tại cơ quan Bộ ở Canberra và tại các toà đại sứ, cao ủy và lãnh sự quán Úc tại nhiều nước (không phải tất cả các nước). Chúng tôi giúp đỡ người Úc lúc bị trở ngại và cung cấp lời khuyên du lịch nhằm giúp người Úc tránh bị khó khăn khi ở ngoại quốc. Chúng tôi cũng phục vụ về công chứng.
Viên chức lãnh sự làm việc tại cơ quan lãnh sự và ngoại giao Úc ở ngoại quốc. Mạng lưới lãnh sự của DFAT gồm 170 văn phòng trên tòan thế giới. Văn phòng ở ngoại quốc thường ở thành phố thủ đô nhưng cũng có một số văn phòng ở các trung tâm vùng. Đôi khi người phụ trách lãnh sự Úc là người Lãnh sự Danh dự.
Không nước nào trên thế giới cũng có cơ quan lãnh sự và ngoại giao Úc, nhưng thường ở mỗi vùng đều có một cơ quan. Theo hiệp định lãnh sự với Canada, người Úc có thể sử dụng dịch vụ lãnh sự tại một số văn phòng nằm trong các cơ quan đại sứ quán hoặc cao ủy do chính phủ Canada đìều hành. Ngoài ra còn có những hình thức sắp xếp không chính thức với các cơ quan lãnh sự các nước khác như là Anh và Hoa Kỳ để sẵn sàng giúp đỡ người Úc khi cần.
Quí vị có thể tìm địa chỉ và số điện thoại các tòa đại sứ, cao ủy và lãnh sự quán Úc trong danh bạ điện thoại, khách sạn, văn phòng du lịch hay cảnh sát địa phương ở nước sở tại.
Danh bạ văn phòng Úc ở ngoại quốc ở mục ‘Your Information Base/Thông tin Căn bản’ có trong mỗi kỳ xuất bản tập sách nhỏ Hints for Australian Travellers/Lời khuyên cho người Úc đi du lịch. Tập sách nhỏ này được phát cho quí vị khi lấy hộ chiếu. Trong tập sách nhỏ Hints cũng có ghi danh mục văn phòng Canada giúp đỡ người Úc.
Quí vị có thể liên lạc với Trung Tâm Lãnh Sự Khẩn Cấp 24 giờ tại Canberra dù bất cứ nơi nào trên thế giới để yêu cầu giúp đỡ, gọi số +61 2 6261 3305 hay + 61 1300 555 135.
Quí vị cũng có thể liên lạc Consular Emergency Centre (CEC)/Trung tâm Khẩn Cấp Lãnh Sự Quán ở Canberra hoạt động liên tục 24 giờ để xin giúp đỡ, dù quí vị ở bất cứ nơi nào trên thế giới, điện thoại số +61 2 6261 3305 hay + 61 1300 555 135.